Umeen jokaera arazoak gizartean gaizkikusiak eta ez ohikoak diren pertsona baten portaerak dira. Hauek somagarriak, neurgarriak eta aldagarriak dira.
Jokaera arazotzat ere har ditzakegu, ume batzuen portaerek, gelaren, familiaren, ikaskide taldeen, … jardunaldi normala aldatzen edo desbideratzen dutenean. Jokaera hauek ez daukate zertan hain nabarmenak izan behar, baina askotan gurasoak eta hezitzaileak bere honetik ateratzera eramaten dute eta kasu horietan, psikologo baten interbentzioa gomendagarria izaten da.
Jokaera arazoak dituen ume baten perfilaren ezaugarriak
KOGNITIBO
AFEKTIBO
PERTSONATARTEKO
Interpersonal
- Norberaren irudi negatiboa.
- Egonzentrikoa. Ez daukate besteak kontutan edukitzen.
- Emozioak kontrolatzeko eza
- Enpatia ausentzia
- Familia: gurasoen arteko desagostasunak, zigorrak altxatzen dituzte, inkoherentziak, famili arazoak
- La familia: desacuerdo entre padres, levantan castigos, incoherencias, problemas familiares.
Maiz agertzen diren jokaera arazoak umeetan:
Errepikatzen diren jokaera nahaste agresiboak:
- Garrasi eta mehatxu egin.
- Gauzak apurtu.
- Fisikoki erasotu.
- Haserrea, amorrua, amorrazioa, etab.
Errepikatzen diren jokaera nahaste ez agresiboak:
- Ihes egin.
- Eraso gabeko laburketa.
- Etengabeko gezurrak.
Arreta defizit nahasteen ezaugarriak:
- Adi ez egoten.
- Odolberoa izatea.
- Norberaren ekintzak ez kontrolatzea.
- Oso aktiboa izatea.
Guraso eta hezitzaileek gogoan hartu beharko dituzte:
- Jakaera arazoen haste momentua.
- Arrazoi posibleak.
- Beraien jokaeren garapena: ia beti horrelako izan den edo erabateko aldaketa egon den.
- Jokaera hauen maiztasuna.
- Iraupena.
- Intentsitate edo indarra.
- Bakoitzaren portaera umearengan.
Zure semeak jokaera arazoak baldin baditu eta informazio edo laguntza behar baldin baduzue, gurekin kontantuan ipintzeko zalantzan ez egon. Esperientzi zabala daukagu goian deskribatu ditugun arazoen tratamenduan.